به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، افسانههای کهن چینی حاکی از آن است که نزدیک به پنج هزار سال پیش، «شن نونگ» امپراتور و دانشمند چینی در سفری که فرمان جوشاندن آب آشامیدنی را صادر کرده بود، با ریزش اتفاقی برگ چند درختچه وحشی در دیگ آب جوش مواجه شد. او که طعم حاصل را دوست داشت، نهتنها آن را نوشید، بلکه آیینی را بنیان نهاد که قرنها بعد کل تمدن شرق را فراگرفت.
اما فارغ از افسانهها، واقعیت علمی این است که تمام چایهای حقیقی جهان از جمله چای سفید، سبز، اولانگ، سیاه و پوئر، همگی از یک گونه گیاهی واحد به نام «کاملیا سیننسیس» به دست میآیند. به گفته کارشناسان، تنوع شگفتانگیز رنگ، عطر و طعم چایها نه به دلیل تفاوت در خود گیاه، بلکه نتیجه فرآیند اکسیداسیون برگها پس از برداشت است. برای مثال، برگ چای سبز با حرارت، فرایند اکسیداسیون را متوقف میکند و سبز میماند، در حالی که چای سیاه اکسیداسیون کامل را تجربه کرده و طعمی مالتگونه پیدا میکند.
بررسی اسناد کهن نشان میدهد که چای نخستین بار جایگاهی دارویی داشته و برگهای آن جویده یا در سوپهای طبی به کار میرفته است. علم مدرن نیز تأیید کرده که چای سرشار از آنتیاکسیدانهایی به نام فلاونوئید و پلیفنول است که به سلامت قلب و عروق مرتبط هستند. هر چند به گفته پژوهشگران، ادعاهای مربوط به کاهش وزن سریع با مصرف چای هنوز از قطعیت علمی برخوردار نیست.
با این حال، شاید جذابترین بخش تاریخ چای، نقش تعیینکننده آن در مناسبات سیاسی جهان باشد. به استناد اسناد تاریخی، در سال ۱۷۷۳ میلادی، مستعمرهنشینان آمریکایی که از وضع مالیاتهای سنگین بریتانیا بر چای به خشم آمده بودند، محمولهای کامل از چای را در بندر بوستون به دریا ریختند. این رویداد که به «مهمانی چای بوستون» معروف است، به عنوان جرقه انقلاب آمریکا شناخته میشود. همچنین در قرن نوزدهم، وابستگی شدید بریتانیا به واردات چای از چین، خزانه این کشور را چنان خالی کرد که تجار بریتانیایی برای جبران آن، دست به قاچاق تریاک به چین زدند. این سیاق، به جنگهای تریاک و نهایتاً تسلط بریتانیا بر هنگکنگ انجامید.
در حوزه اختراعات مدرن نیز، دو نوآوری روزمره مدیون تصادفهای تاریخی در صنعت چای هستند. گزارشها حاکی از آن است که در نمایشگاه جهانی سنتلوئیس در سال ۱۹۰۴ میلادی، «ریچارد بلچیندن» فروشنده چای که به دلیل گرمای طاقتفرسا نمیتوانست چای داغ بفروشد، از سر ناچاری تکههای یخ را به چای اضافه کرد و «چای سرد» متولد شد. چهار سال بعد نیز «توماس سالیوان» تاجر نیویورکی که نمونههای چای را در کیسههای ابریشمی کوچک ارسال کرده بود، با تصور مشتریان مبنی بر انداختن همان کیسه در آب جوش، ناخواسته ایده «کیسه چای» (تیبگ) را عملی کرد.
سازمان ملل متحد، روز ۲۱ ماه مه را بهعنوان «روز جهانی چای» نامگذاری کرده است. بر اساس آمارهای جهانی، ترکیه بالاترین میزان مصرف سرانه چای را در جهان دارد و روزانه حدود سه میلیارد فنجان چای در کره زمین نوشیده میشود.
