به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از نیچر، پژوهشگران علوم پزشکی در سالهای اخیر همواره بر این باور بودهاند که بدن انسان در حالت «سالم» باید عاری از عوامل بیماریزا باشد، اما نتایج جدید و شگفتانگیز یک مطالعه گسترده بینالمللی، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. طبق یافتههای منتشر شده در نشریه معتبر علمی «نیچر» (Nature)، حتی سالمترین افراد نیز بهطور طبیعی میزبان طیف وسیعی از ویروسها هستند که اگرچه بیشتر هیچ علامتی ایجاد نمیکنند، اما ظرفیت تبدیل شدن به بیماری را در شرایط خاص دارند.
این مطالعه که حاصل همکاری تیمی از محققان برجسته دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد است، یکی از بزرگترین تحلیلهای آماری تاکنون در زمینه «بار ویروسی» (Viral Load) در جمعیت انسانی محسوب میشود. هدف اصلی این پژوهش، عبور از نگاه سنتی به عفونتها و درک عمیقتری از تعاملات میکروبیولوژیکی در بدن انسان بود.
تحلیل دادههای غولپیکر برای دستیابی به این نتایج، تیم تحقیقاتی به تحلیل دادههای مربوط به بیش از ۹۱۷ هزار نمونه خون و بزاق از افراد مختلف در سراسر جهان پرداختند. تمرکز اصلی این پژوهش بر روی افرادی بود که از نظر بالینی بهطور کامل سالم شناخته میشدند و هیچ نشانهای از بیماری ویروسی فعال در آنها دیده نمیشد. محققان با غربالگری دقیق این حجم عظیم از دادهها، توانستند الگوهای پنهان حضور ویروسها را شناسایی کنند.
یافتهها نشان داد که حضور ویروسها در بدن انسان یک استثنا نیست، بلکه یک قاعده است. بسیاری از این ویروسها در حالت کمون (Latent) یا خفیف قرار دارند و سیستم ایمنی بدن فرد سالم به خوبی آنها را کنترل میکند. نکته حائز اهمیت اینجاست که در شرایط خاص، همچون ضعف ناگهانی سیستم ایمنی، استرس شدید یا تغییرات ژنتیکی، این ویروسهای خاموش میتوانند فعال شده و منجر به بروز بیماریهای جدی شوند.
عوامل مؤثر بر بار ویروسی محققان دانشگاه هاروارد در این مطالعه تنها به شناسایی ویروسها اکتفا نکردند؛ بلکه تلاش کردند تا عوامل ژنتیکی و زیستی موثر بر میزان بار ویروسی را نیز بررسی کنند. آنها دریافتند که تفاوتهای ژنتیکی میان افراد، نقش کلیدی در تعیین میزان تحمل بدن در برابر ویروسها دارد. برخی افراد به دلیل ترکیب ژنتیکی خاص خود، بار ویروسی بالاتری دارند، اما هرگز بیمار نمیشوند، در حالی که در برخی دیگر همین بار ویروسی پایین میتواند منجر به واکنشهای التهابی شدید شود.این یافتهها میتواند مسیر تحقیقات آینده در حوزه پزشکی شخصیسازی شده را تغییر دهد. اکنون پزشکان میتوانند با توجه به پروفایل ژنتیکی و بار ویروسی هر فرد، پیشبینی دقیقتری از احتمال ابتلا به بیماریهای ویروسی داشته باشند و اقدامات پیشگیرانه را قبل از بروز علائم بالینی آغاز کنند.
تغییر نگرش به سلامت این پژوهش به ما یادآوری میکند که سلامتی به معنای نبود مطلق ویروسها نیست، بلکه به معنای تعادل ظریف بین سیستم ایمنی بدن و عوامل بیماریزاست. آگاهی از وجود این ویروسهای خاموش میتواند به ما کمک کند تا در مواجهه با بیماریهای ناشناخته، نگاهی جامعتر داشته باشیم و استراتژیهای درمانی خود را بر اساس مدیریت ویروسها، نه فقط حذف آنها، تنظیم کنیم.
