به گزارش سرویس ترجمه ایمنا، در فضایی که گمانهزنیها پیرامون تنشهای فزاینده میان ایران و آمریکا بالا گرفته است، اندیشمندان، تحلیلگران سیاسی و اقتصادی برجسته در داخل و خارج از ایالات متحده، با نگاهی موشکافانه به تحولات اخیر پرداخته و تصویری متفاوت از معادلات قدرت در منطقه و جهان ترسیم کردهاند. این دیدگاهها، که عمدتاً بر استحکام راهبردی ایران، ناکارآمدی سیاستهای واشنگتن و پایان دوران یکهتازی آمریکا تأکید دارند، زوایای جدیدی از این تقابل پیچیده را روشن میسازند. آنچه در ادامه میآید، گزیدهای از این تحلیلهاست که به قلم خبرنگاران و اندیشمندان شناختهشده منتشر شده است..
براندون وایچرت، نویسنده و تحلیلگر سیاسی برجسته آمریکایی، در تازهترین اظهارنظر خود بیان کرد: «قدرتی که به تبلیغ خود میپردازد، در واقع قدرتی است که از پیش شکست خورده است.»
جیم بیانکو، تحلیلگر برجسته حوزه اقتصاد و از فعالان رسانهای آمریکایی، در واکنش به گزارش اخیر فایننشال تایمز درباره مسیرهای دریایی نفتکشهای ایرانی اظهار کرد: «ایرانیها مانند آب خوردن محاصره دریایی ایالات متحده را دور میزنند.»
بیانکو در توضیح استراتژی دریایی ایران افزود: «نقشهها نشان میدهد تانکرهای ایرانی میتوانند از جزیره خارک به بمبئی حرکت کنند و در تمام مسیر در آبهای سرزمینی پاکستان و هند باقی بمانند. بر اساس قوانین محاصره ایالات متحده و مفاد کنوانسیون حقوق دریا (UNCLOS)، کشتیها از حق عبور بیضرر از دریاهای سرزمینی کشورهای ساحلی برخوردارند و تنظیم این عبور بر عهده همان کشورها است.»
او با اشاره به پیامدهای این وضعیت خاطرنشان کرد: «پس از ورود نفتکشها به آبهای پاکستان یا هند، آنها میتوانند محموله خود را منتقل کنند یا بدون نیاز به عبور از آبهای بینالمللی به مسیر خود ادامه دهند.»
در یکی از برنامههای تلویزیونی آمریکا، راجر مارشال، سناتور جمهوریخواه، در اظهاراتی جنجالی از احتمال استفاده ارتش آمریکا از گزینه نظامی علیه ایران سخن گفت. در این برنامه، مجری با اشاره به تداوم بنبست سیاسی در ارتباط با ایران پرسید: «اگر این وضعیت برای هفتهها ادامه یابد، آیا ارتش آمریکا ناچار خواهد شد به ایران حمله کند و کار را تمام نماید؟»
مارشال در پاسخ گفت: «بله، فکر میکنم درست است. روسای جمهور پیشین نیز با چنین چالشهایی روبهرو بودهاند. تنها کافی است به تصمیم رئیسجمهور ترومن درباره استفاده از بمب اتم و همچنین به روز D در دوران آیزنهاور فکر کنید.»
بر اساس توضیحات تاریخی، اصطلاح روز دی (D-Day) در ادبیات نظامی آمریکا به روز آغاز یک عملیات بزرگ تهاجمی اشاره دارد. این واژه در تاریخ نظامی بیش از همه به عملیات مشهور حمله نیروهای متحدین به سواحل نورماندی فرانسه در جنگ جهانی دوم اطلاق میشود، عملیاتی که بزرگترین حمله آبی–خاکی تاریخ نظامی ایالات متحده محسوب میشود.
دنی سیترینوویچ، مدیر پیشین میز ایران در واحد اطلاعات نظامی رژیم اسرائیل، در اظهاراتی درباره شرایط کنونی تقابل و مذاکره میان تهران و واشنگتن تأکید کرد که تهدیدهای مکرر مقامات آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ، هیچ تأثیری بر تصمیمگیریهای ایران ندارد.
این مقام اطلاعاتی سابق با اشاره به برتری راهبردی ایران در معادلات منطقهای گفت: «تهدیدهای پیاپی ترامپ هیچ اثری بر ایرانیها ندارد، زیرا تهران در جایگاه قدرت قرار دارد و مذاکرات با آمریکا بر پایه پیشنهاد و چارچوب دهگانه از سوی خود ایران پیش میرود.»
سیترینوویچ همچنین نقش انسجام داخلی مردم ایران را عامل مهمی در تقویت نظام دانست و اظهار داشت: «اتحاد و همبستگی مردم موجب شده امروز با نسخهای پیشرفتهتر از جمهوری اسلامی ایران روبهرو باشیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «آمریکا امروز ناچار به گفتوگو با حکومتی است که سالها برای سرنگونی آن تلاش میکرد، اما اکنون مسیر مذاکره سختتر و پیچیدهتر از گذشته شده است.»
عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب، در تحلیلی بر تحولات اخیر میان ایران و آمریکا، معتقد است که تهران با رد قاطعانه پیشنهادات واشنگتن، معادلات را تغییر داده و آمریکا را به عقبنشینی واداشته است. عطوان در این تحلیل نوشت: «در شرایطی که انتظار میرفت ایران پای میز مذاکره با آمریکا حاضر شود، تهران با یک نه قاطع، تمامی پیشبینیها را بر هم زد.»
وی افزود: «ایران با رد توقف غنیسازی اورانیوم، تحویل دادن اورانیوم و مخالفت با فشارهای آمریکا، موضعی مستحکم اتخاذ کرد. در نتیجه این ایستادگی، دونالد ترامپ، مجبور به عقبنشینی شد و آتشبس را تمدید کرد.»
این تحلیلگر برجسته در پایان پیام ایران را روشن دانست: «پیام ایران به جامعه جهانی و آمریکا کاملاً روشن است: یا باید محاصره اقتصادی و فشارهای سیاسی پایان یابد، یا ایران آماده ورود به مرحله جدیدی از تقابل خواهد بود.»
جیل استاین، پزشک و کنشگر برجسته آمریکایی و نامزد حزب سبز در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴، با انتقاد شدید از سیاستهای خارجی ایالات متحده، اعلام کرد که این سیاستها به جای ارائه راهحل، موجب گرسنگی و تاریکی در جهان شده است.
استاین در مقایسهای با رویکردهای اقتصادی روسیه و چین، اظهار کرد: «روسیه نفت صادر میکند، چین انرژی خورشیدی را توسعه میدهد، اما آمریکا گرسنگی و تاریکی را به ارمغان میآورد. این خلاصهای از وضعیت کنونی است.»
وی با اشاره به وضعیت وخیم در کوبا، که ماههاست تحت تحریمهای شدید نفتی قرار دارد، افزود: «این تحریمها به قدری شدید بودهاند که حتی بیمارستانها نیز از ارائه خدمات درمانی بازماندهاند.»
پیت هگست، تحلیلگر سیاسی و اقتصادی برجسته بریتانیایی، هشدار داد که تصمیم اخیر ایالات متحده مبنی بر توقف موقت تحویل سامانههای پیشرفته تسلیحاتی به شرکای اروپایی خود، به ویژه استونی، ضربهای مهلک به بازار صادرات تسلیحات آمریکا و اعتبار ناتو وارد کرده است.
هگست در تحلیلی با اشاره به تماس تلفنی خود با وزیر دفاع استونی، اعلام کرد که تحویل سامانههای HIMARS و موشکهای جاولین به این کشور اروپای شرقی، نه برای چند هفته، بلکه برای چندین ماه و بدون هیچ چشمانداز زمانی مشخص یا جایگزین، متوقف شده است. دلیل این تعلیق، درگیری آمریکا در بمباران ایران عنوان شده است.
این تحلیلگر بریتانیایی تأکید کرد که این اقدام، که در یک تماس تلفنی صبحگاهی صورت گرفته، تلاشهای آرام و پیوسته بیست ساله آمریکا برای ایجاد و تحکیم اتحاد با شرکای اروپایی را در معرض خطر جدی قرار داده است.
بر اساس این گزارش، برنامهریزان دفاعی در اروپا اکنون با قطعیت دریافتهاند که قراردادهای تسلیحاتی با آمریکا دارای یک تبصره مهم است: هر زمان که واشنگتن تصمیم بگیرد اولویتهای خودش مهمتر است، امکان لغو وجود دارد. این بدان معناست که حتی با وجود امضای قراردادها، آموزش نیروها و پایهریزی ساختارهای دفاعی بر اساس سیستمهای آمریکایی، ارسال مهمات میتواند در هر زمانی بدون هشدار یا ارائه نقشه جایگزین متوقف شود.
این وضعیت موجب شده استونی و سایر کشورهای اروپایی به سرعت در جستجوی گزینههای جایگزین برای تأمین نیازهای تسلیحاتی خود باشند، احساسی که هگست آن را ناشی از خیانت واقعی توصیف میکند.
در پایان این تحلیل آمده است: «در حالی که آمریکاییها این وضعیت را صرفاً یک توقف موقت تلقی میکنند، اروپاییها آن را آغاز یک جدایی و طلاق در روابط استراتژیک خود با ایالات متحده میدانند.»
روزنامه گاردین در گزارشی اعلام کرد که سازمان ملل متحد با مقایسهای تکاندهنده، نشان داده است که هزینههای هنگفت جنگ غیرمسئولانه ایالات متحده علیه ایران، میتوانست صرف نجات جان میلیونها انسان در سراسر جهان شود.
بر اساس این گزارش، سازمان ملل با ارائه جدولی مقایسهای، تأکید کرده است که مجموع بودجه مورد نیاز برای ریشهکنی کامل گرسنگی در جهان، تأمین واکسنهای ضروری برای کودکان و فراهم کردن دسترسی به آب آشامیدنی سالم برای نیازمندترین مناطق، تنها معادل هزینههای چند هفته از جنگ آمریکا با ایران برآورد میشود.
این مقایسه نشان میدهد که ایالات متحده با صرف مبالغی گزاف برای اهداف نظامی و تقابل با ایران، فرصت نجات جان دستکم ۸۷ میلیون نفر را از میان برده است. این یافته سازمان ملل، انتقادی جدی به اولویتبندیهای هزینهای در سیاست خارجی آمریکا و پیامدهای انسانی این سیاستها تلقی میشود.
اندیشکده شورای آتلانتیک: در پی جنگ ایران، اتحاد غیررسمی و پنهان میان ایالات متحده آمریکا، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و رژیم صهیونیستی از پرده ابهام خارج شده و ضعفهای ساختاری این ائتلاف آشکار گردیده است.
مقامات کشورهای عربی منطقه، در گفتگوهای خصوصی اذعان کردهاند که ترتیبات امنیتی کنونی که طی آن، این کشورها میزبان زیرساختهای نظامی آمریکا هستند اما نقشی در تصمیمگیریهای راهبردی ایالات متحده ندارند، دیگر قابل قبول نیست.
این گزارش حاکی از آن است که کشورهای عربی، هزینه حملات تلافیجویانه ایران را به دلیل میزبانی از یک ساختار بازدارنده که حتی امکان نام بردن علنی از آن وجود نداشت، متحمل شدهاند، وضعیتی که از آن به عنوان وابستگی نامتقارن یاد میشود.
روزنامه فایننشال تایمز به نقل از اقتصاددانان برجسته گزارش میدهد که پیامدهای اقتصادی ناشی از جنگ احتمالی میان ایران و آمریکا، حتی پس از پایان درگیری نیز، فشار قابلتوجهی را بر مصرفکنندگان و رأیدهندگان آمریکایی وارد خواهد کرد.
اقتصاددانان تاکید دارند که افزایش بهای انرژی و تشدید تورم، که از تبعات اصلی چنین جنگی محسوب میشوند، تاثیرات بلندمدتی بر اقتصاد ایالات متحده برجای خواهند گذاشت. این تاثیرات، حتی در صورت خاتمه یافتن درگیری، همچنان ادامهدار بوده و به صورت مداوم بر قدرت خرید و رفاه اقتصادی شهروندان آمریکایی اثرگذار خواهد بود.
شبکه خبری MS NOW گزارش میدهد که دونالد ترامپ در مقایسه با دیگر رؤسایجمهور این کشور، در بدترین مسیر شکست انتخاباتی قرار گرفته است. این شبکه با استناد به سوابق تاریخی، اشاره میکند که در ۵۰ سال گذشته تنها دو بار حزب حاکم توانسته در اولین انتخابات میاندورهای کنگره، اکثریت کرسیهای خود را حفظ کرده یا افزایش دهد. این در حالی است که در شرایط کنونی، با وجود درگیری کشور در جنگ و افزایش شدید قیمت بنزین، پیروزی در انتخابات برای حزب حاکم دشوار به نظر میرسد.
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که اعضای عادی حزب جمهوریخواه در پشت پرده، از عملکرد ترامپ ابراز ناامیدی کرده و به شدت خواهان سکوت و توقف اقدامات او هستند. این دسته از اعضا خواستار آن هستند که ترامپ از کارهای نامتعارف و ایجاد درگیری با شخصیتهای مذهبی مانند پاپ و همچنین با دیگر کشورها دست بردارد. تحلیلگران معتقدند هرچه ترامپ بیثباتتر و ناکارآمدتر به نظر برسد، دفاع از او برای اعضای حزب دشوارتر خواهد شد.
روزنامه تلگراف گزارش میدهد که ایران در بحران کنونی انرژی، با مقاومت و صبر، برگ برنده را در دست دارد و تنها کافی است چند ماه دیگر دوام بیاورد تا کمبود جهانی نفت به طور کامل اثرات خود را نشان دهد.
این گزارش تصریح میکند که هر روز ادامه درگیریها در خلیج فارس، جهان را از یکهشتم عرضه جهانی نفت محروم میکند و ذخایر رو به اتمام انرژی را بیش از پیش کاهش میدهد.
تلگراف هشدار میدهد که در صورت تداوم مقاومت ایران، رسیدن قیمت بنزین به هشت دلار برای هر گالن و اعمال سهمیهبندی آن تا زمان انتخابات کنگره آمریکا، دور از انتظار نیست.
گزارشها حاکی از آن است که با آغاز تنشها و درگیریهای منطقهای، قیمت نفت خام از حدود ۷۰ دلار به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته است. پیشبینی میشود متوسط قیمت نفت برنت در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۰۰ دلار باشد.
این افزایش قابل توجه قیمت نفت، که حدود ۵۰ درصد برآورد میشود، و نگرانیهای ناشی از احتمال افزایش بیشتر آن، رئیسجمهور آمریکا را مجبور به تمدید ۳۰ روزه معافیت فروش نفت ایران کرده است.
در همین حال، قیمت کاغذی نفت برنت امروز به حدود ۱۰۵ دلار رسید، در حالی که قیمت فیزیکی آن به طور میانگین حدود ۱۳۵ دلار معامله میشود. این تحولات نشاندهنده تاثیر زلزله اقتصادی ناشی از بحران انرژی بر تصمیمات سیاسی و اقتصادی قدرتهای جهانی است.
پروفسور جفری ساکس، اقتصاددان برجسته و استاد دانشگاه کلمبیا، با اشاره به تحولات اخیر، اعلام کرده است که ایران از دل بحرانهای موجود، قدرتمندتر از پیش بیرون آمده و پایگاههای آمریکا در منطقه به نقاط ضعف این کشور تبدیل شدهاند.
وی در تحلیل خود اظهار داشت: «ایران نشان داده است که دارای قدرت بازدارندگی حیاتی است. این کشور اهرمهای فشار خود را در اختیار دارد و صرفاً با تهدیدها یا حتی بمبها مرعوب نمیشود.»
پروفسور ساکس در ادامه افزود: «آنچه من به طور قطع مشاهده میکنم، محدودیت مطلق قدرت آمریکا است. این تصور که آمریکا میتواند به جهان دیکته کند، اشتباه، توهمآمیز و خطرناک است. این نمونه دیگری از آن بود که وقتی این توهمات به اجرا درمیآیند، هزینهی آن را همگان میپردازند.»
