به گزارش خبرگزاری ایمنا، جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران، برخلاف آنچه رسانههای غربی وانمود میکنند، یک تقابل تمامعیار و برنامهریزیشده است. در دی ۱۴۰۴ (دسامبر ۲۰۲۵)، در یکی از صریحترین اظهارنظرهای یک مقام ارشد ایرانی، محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، در برنامه شبکه خبر در حالی که لحن تندی با مجری داشت، این واقعیت تلخ را با صراحت اعلام کرد؛ «سال گذشته قیمت هر بشکه نفت حدود ۷۲ دلار بود و اکنون به حدود ۵۲ دلار رسیده است؛ یعنی ۳۰ درصد کاهش درآمد دلاری خواهیم داشت» و تأکید کرد که «بخشی از علت اصلی افزایش تورم، همین کسری بودجه و کاهش درآمدهای دولت است»، اما آنچه این «اعتراف صادقانه» را برای رسانههای معارض به یک «کالای راهبردی» تبدیل کرد، نه شفافیت آن که نبودِ ترسیم همزمان پشتصحنه این جنگ تمامعیار بود.
در میانه همان ناآرامیهای پایان سال، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، بیپرده به شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که این «محاصره اقتصادی» تنها بخشی از یک طرح بزرگتر موسوم به «Economic Fury» است که با دستور مستقیم فرماندهی کل قوای آمریکا در اسفند ۱۴۰۳ به اجرا درآمده است.
به گزارش رسانهها غربی، بسنت پیشبینی کرده بود که جزیره خارک (پایانه اصلی صادرات نفت ایران) بهزودی از ذخیره خارج شده و ایران روزانه ۱۷۰ میلیون دلار ضرر خواهد کرد، با این حال دادههای شرکت تحلیل انرژی «کپلر» نشان میدهد که ایران نهتنها تسلیم این جنگ نشد، بلکه صادرات نفت خام خود به چین را به ۱.۳۸ میلیون بشکه در روز رساند و شاهد کاهش تنها ۷ درصدی (نه فروپاشی کامل) بود، این اعداد نشان میدهند که فاصله بین اعترافات داخلی و موفقیتهای بیرونی، گاهی آنچنان عمیق میشود که تنها دشمن از آن سود میبرد.
تابلوی تاریک بازار تهران؛ سیاهنمایی یا واقعیت؟
فشار حداکثری دشمن به اوج خود رسید، در بیستوهشتم دسامبر ۲۰۲۵ (هفتم دی ۱۴۰۴)، ریال ایران در بازار آزاد به سقف تاریخی حدود ۱.۴۲ میلیون ریال در برابر دلار سقوط کرد. گزارشهای مؤسسه «Second Sight» نشان میدهد که شعلههای اعتراض از بازار تلفن همراه و بازار بزرگ تهران به خیابانها کشیده شد و اصفهان، شیراز و مشهد را در بر گرفت. تورم نقطهبهنقطه به ۵۲.۶ درصد رسید و قیمت مواد غذایی ۷۲ درصد جهش پیدا کرد، اما رسانههای غربی، برخلاف اصول حرفهای، از ذکر این نکته کلیدی خودداری کردند که ایران در قلب همین طوفان، همچنان به پایداری ادامه میدهد.
ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به «نقدِ تخصصیِ مستند» نیاز دارد؛ نه «سکوتِ سیاستزدهای» که فساد و ناکارآمدی را پنهان میکند و نه «نقدِ مرثیهخوانانهای»که بیآنکه اشارهای به ابعاد جنگ اقتصادی دشمن داشته باشد، تیشه به ریشه اعتماد عمومی میزند
شبکه تروریستیاینترنشنال که بودجه اشتباه ۳۵۰ میلیارد تومانی صداوسیما را به تیتر اصلی تبدیل کرده بود، در حالی که به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس استناد میکرد، یک «خطای عمدی راهبردی» دیگر نیز مرتکب شد؛ نادیده گرفتن کریدور شمال‑جنوب و استمرار صادرات گاز به ترکیه و عراق که دادههای رسمی ترکیه از رشد ۹ درصدی آن در سال ۲۰۲۵ حکایت دارد . در عوض، تنها بر اعداد تورم و اعتراضات دستهبندیشده تمرکز کرد تا مؤلفههای «جنگ شناختی» و «فروپاشی قریبالوقوع» را به خورد افکار عمومی دهد.
پژوهش مرکز مطالعات شناختی ایران (COGRPS) تأکید کرده است که این رسانهها با «چارچوببندی نارضایتیهای اقتصادی بهعنوان نماد ناکارآمدی نظام»، در عمل از هر انتقاد غیرمستند و فاجعهآمیز داخلی برای تثبیت روایت «ایرانِ در حال فروپاشی» بهرهبرداری میکنند.
خط قرمز و تفاوت میان «روشنگر» و «آتشبیار معرکه»
با این حال، بپذیریم که یعضی از این انتقادات نمادین، اگر با حفظ تریبون و دانش همراه شوند، میتوانند موتور محرک اصلاحات باشند. گزارش اخیر مرکز پژوهشهای مجلس نه فاجعهآفرینی، بلکه استناد به ارقام دقیق زیر پوست اقتصاد است، اما تفاوت میان این نقد و «تخریبِ ناخواسته» در یک کلمه خلاصه میشود« راهکار»! شرط لازم برای نقد یک مدیر اقتصادی در زمان جنگ تمامعیار، ترسیم تصویر شفاف از «اتاق جنگ دشمن» در کنار نارساییهای داخلی است.
معاون اول رئیسجمهور، محمدرضا عارف، پیش از این هشدار داده بود که «دشمن بهدنبال تضعیف اعتماد عمومی از طریق جنگ روانی است»، با این حال وقتی خود مقامات ارشد کشوری بدون ذکر پیشینه فشارهای خارجی از «کاهش ۳۰ درصدی درآمد دلاری» و «تمام شدن منابع ارزی» خبر میدهند، در واقع مهمترین برگ برنده را به رسانههای معارض هدیه میدهند.
ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به «نقدِ تخصصیِ مستند» نیاز دارد؛ نه «سکوتِ سیاستزدهای» که فساد و ناکارآمدی را پنهان میکند و نه «نقدِ مرثیهخوانانهای» که بیآنکه اشارهای به ابعاد جنگ اقتصادی دشمن داشته باشد، تیشه به ریشه اعتماد عمومی میزند. راه نجات، خط سیری است که هم اشکالات مدیریت داخلی را فریاد بزند و هم دستاوردهای اقتصاد مقاومتی در خنثیسازی تحریمها (از صادرات ۶۰ میلیارد دلاری نفت و گاز تا کریدور شمال‑جنوب) را پررنگ کند و مهمتر از همه پیکان تیز انتقاد را بهطورمستقیم متوجه طراحان تحریم در وزارت خزانهداری آمریکا کند و از هر زمزمه نقد بهعنوان سکویی برای نمایش قدرت و تابآوری ایران استفاده کند.
مسیر حل مسئله
اسماعیل سیاوشی، نماینده منطقهی فریدن، فریدونشهر، بوئینمیاندشت و چادگان، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار میکند: مجلس ازمسیر کمیسیونهای تخصصی خود، از جمله کمیسیون اقتصادی، عمران، انرژی و حتی فرهنگی، وزرا و معاونان مرتبط را به جلسات دعوت کرده است. در اینباره جلسهای با حضور برخی وزرا و معاوانان داشتیم امور را پی گیری کردیم و تذکرات لازم را دادیم، باید تأکید کنم که افزایش اخیر قیمتها هیچ توجیه منطقی ندارد، حتی با وجود مشکلات ناشی از جنگ تحمیلی، این میزان افزایش قیمتها قابلتوجیه نیست، نظارت بسیار ضعیف است و دولت تنها وعده داده که منابع بودجه و امکانات را به سمت حل مشکلات معیشتی مردم هدایت کند، اما هنوز اقدام عملی مشخصی صورت نگرفته است.
وی میافزاید: وقتی بررسیهای کارشناسی انجام دادیم، همه متخصصان اعلام کردند که هیچیک از این افزایشها دلیل مشخص و قانعکنندهای ندارد، تنها علت ضعف نظارت است، از قوه قضائیه نیز انتظار میرود با کسانی که احتکار میکنند یا بدون دلیل در بازار اختلال ایجاد میکنند، برخورد قاطع داشته باشد.
عضو کمسیون فرهنگی مجلس میگوید: در بخشهایی همچون ورق و فولاد، ذخایر کافی داریم و هیچ مشکل خاصی وجود ندارد و دلیلی برای جهش یکباره قیمتها وجود ندارد، اما بهدلیل نبود نظارت دقیق، دولت در بعضی موارد بیتوجهی کرده و این امر قیمت تمامشده در بخش خودروسازی را چندین برابر افزایش داده است، دولت باید نظارت بیشتری داشته باشد و بعضی مواردی را که بیتوجهی شده، اصلاح کند. امیدواریم دولت بتواند این مشکل را هرچه سریعتر حل کند.
سیاوشی با اشاره به اینکه مشکل قابلحل است، بیان میکند: اگر دولت اراده جدی داشته باشد، میتواند با واریز سریع درآمدهای حاصل از فروش نفت، خدمات و کالا به بانک مرکزی، از افزایش نرخ ارز جلوگیری کند، اما دولت در حال حاظر دارد، منابع را نگهداری میکند و پس از چند ماه به بازار عرضه میکند، در حالی که میتوانست از همان ابتدا مدیریت بهتری را داشته باشد.
وی ادامه میدهد: مشکلات ناشی از جنگ، تحریمهای دریایی یا مشکلات نهادههای دامی و پتروشیمی، به اندازهای نیست که قیمتها را دو تا سه برابر کند، ما همچنان ورق فولاد و ریل راهآهن صادر میکنیم؛ دولت میتواند صادرات را متوقف کند تا مشکلات داخلی برطرف شود، دولت باید مدیریت کند و قوه قضائیه نیز باید نظارت داشته باشد و با چند نفر از کسانی که مشکل اقتصادی ایجاد کردهاند، برخورد علنی کند تا بقیه عبرت بگیرند.
عضو کمسیون فرهنگی مجلس تاکید میکند: یکی از مهمترین ابزارهای دشمن، در کنار جنگافروزی نظامی و اغتشاشات، ایجاد فشار اقتصادی برای خارج کردن مردم از صحنه است، دولت باید این واقعیت را درک کند، اگر میخواهد مشکل را حل کند، باید دولتی چابک و مقتدر باشد، نه اینکه با وعدههای روزمره کار را پیش ببرد.
سیاوشی میافزاید: وزیر باید تمام کالاهایی که صادر میشود و کشور به آنها نیاز دارد را مدیریت کند، همچنین در مواردی که احتکار صورت میگیرد یا برخی مسئولان خود در احتکار دست دارند، نباید تنها جابهجا شوند. باید با آنها برخورد قاطع شود؛ همچون چند نفر را مجازات کنند و در شهر اعلام کنند تا بقیه حواسشان جمع شود، ما کمبود امکانات نداریم؛ امکانات در کشور فراوان است. مشکل ما مدیریتی است؛ در تولید، توزیع و حتی مصرف که برخی اسراف میکنند، مشکل اصلی ما بحران مدیریت اقتصادی است.
بسته بودن صحن علنی مجلس غیرقابل قبول است
حجتالاسلام محمدتقی نقدعلی رئیسمجمع نمایندگان استان اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: میگویند شرایط امنیتی است و شورای عالی امنیت ملی اجازه نداده است، اما میبینیم که در همین زمان، دولت جلساتش را برگزار میکند، استانداریها دارند کار میکنند، این که مجلس صحن علنی را تشکیل ندهد، به هیچعنوان قابل قبول نیست؛ چون میشود جلسات را در مکانهای امن برگزار کرد و پیگیریهای مجلس به گوش مردم برسد.
وی میافزاید: این هم یکی از دلایلی شده که امروز پیگیریهای مجلس تنها به پیگیریهای فردی و پیگیری چند کمیسیون محدود شده است، این موجب شده که سوءاستفادهکنندگان جرئت و وقت پیدا کنند و چون صحن علنی خالی است، گستاختر شوند و فشار را روی مردم بیشتر کنند. این گله من هم از هیئترئیسه و رئیس مجلس است که چرا در این باره چارهای نمیاندیشند و هنوز صحن علنی را بسته نگه داشتهاند.
رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس تصریحمیکند: وقتی صحن تشکیل شود، نمایندگان با هم تبادل نظر میکنند، نمایندگان عصاره ملت هستند و هرکدام گزارشهایی دارند که به اشتراک میگذارند. در نهایت، تصمیمات پختهتری گرفته میشود و مطالبه مردم بهتر منعکس میشود.
نقدعلی بیان میکند: وقتی یک نماینده یا یک کمیسیون به تنهایی موضوعی را دنبال کند، نهادها فکر میکنند این نظر یک نفر یا یک کمیسیون است، اما وقتی جمعبندی و نظر نهایی صحن مجلس پشت یک موضوع باشد، هم واقعیتها بهتر دیده میشود، هم دستگاههای قضایی و اجرایی وقتی ببینند که کار در بین نمایندگان ملت پخته شده و واقعبینانه است، برای اجرا کردن هم الزام بیشتری دارند و خدای نکرده کار را به تأخیر نمیاندازند، از نظر کالاهای اساسی و ذخایر راهبردی، آن چیزی که من به شما میگویم، هم ذخایر خوب است و هم واردات همچنان انجام میشود.
وی ادامه میدهد: از یک طرف، سال جاری تولید گندم ما را پیشبینی کردهاند بین یازده و نیم تا چهارده میلیون تن. به خاطر بارانهای خوبی که در خیلی از مناطق کشور همچون کرمانشاه، ایلام، خوزستان و جاهایی که قطب تولید گندم هستند مثل فارس آمد، تولید نسبت به سال گذشتهدکه شش میلیون تن بود، سال جاری بین یازدهونیم تا چهارده میلیون تن برآورد شده. طوری که سال جاری در زمینه گندم حتی مازاد تولید هم داریم.
رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس تصریح میکند: از طرف دیگر، بقیه کالاهای اساسی هم مدام از راههای مختلف وارد میشوند و ذخایر خوب است. ذخیره کالاهای مورد نیاز مردم کافی است، اما چیزی که آدم را آزار میدهد این است که چه در بخش دولتی که دولت موظف به ذخیرهسازی است، چه در بخش خصوصی، ذخایر خوبی داریم، اما ضعف نظارت موجب میشود که سودجویان سوءاستفاده کنند.
نقدعلی تاکید میکند: هم حاکمیت و همه ارکان حکومت و مردم، در میدان ایستادهاند و با صلابت و استواری در برابر دشمن میمانند، همه توانها پای کار است و دشمن نتوانسته در صفوف یکپارچه مردم و مسئولان اختلاف بیندازد.
وی بیان میکند: این چیزی که ما از ضعف عملکردها میگوییم، یک حرف درون خانوادگی است، همچون یک خانواده که دور هم مینشینند و نقاط ضعف و قوت هم را بررسی میکنند، زیرا به نفع همه خانواده است، گاهی همدیگر را توبیخ میکنند، اما در کل هدفشان پیشرفت خانواده است، امروز هم ایران یک خانواده است، در درون خودش با وجود اختلاف نظرها و با وجود توبیخهایی که نسبت به هم دارند، همه این کارها برای رشد و پیشرفت و ثبات و یکی بودن در برابر دشمن است.
به گزارش ایمنا، ایران باوجود جنگ تمامعیار اقتصادی آمریکا و اوج فشارها نهتنها فرو نپاشید، بلکه با تکیه بر توانداخلی خود، همچون صادرات پایدار گاز به ترکیه و عراق، و افزایش صادرات نفت به چین، تابآوری خود را به اثبات رساند، آمارهایی نظیر کاهش تنها ۷ درصدی صادرات نفت و رشد ۹ درصدی صادرات گاز، گویای ظرفیتهای مغفول اقتصاد مقاومتی است، مشکل اصلی نه کمبود منابع بلکه ضعف مدیریت و نظارت است؛ همانگونه که نمایندگان مجلس نیز بر لزوم برخورد قاطع با احتکار و مدیریت هوشمندانه صادرات تأکید دارند. افق روشن آن است که با اراده جدی دولت برای تزریق بهموقع درآمدهای ارزی، تقویت نظارت، و تبدیل نقدهای کارشناسی به برنامه عملی، میتوان تورم را مهار، اعتماد عمومی را بازسازی، و از هر تهدیدی فرصتی برای خودکفایی و پیشرفت ساخت، ایران ثابت کرده در سختترین شرایط نیز زنده میماند و بالندهتر از گذشته به مسیر خود ادامه میدهد.
